Son estruturas tan básicas que non teñen tecidos nin órganos no seu deseño corporal, mais iso é compensado pola súa enorme plasticidade. As súas células son capaces de cambiar a forma e o función segundo as necesidades do ambiente onde viven (totipotentes), dando lugar a unha enorme variedade en termos de tamaño e forma, non só entre diferentes esponxas, senón tamén dentro mesma especie. Esta característica especial das súas células fai que as esponxas sexan capaces de "reconstruírse", como na película Terminator. Nos estudos de laboratorio someteron as esponxas a presións que "esmagaban" unha parte do seu corpo e inmediatamente as súas células comezaban a moverse para volver á súa posición anterior e recuperar a función que desempeñaron, de xeito que en 2 ou 3 semanas a esponxa xa reconstruíra a súa forma e funcionalidade. Ademais, cando se realizou o mesmo experimento, xuntando dúas pezas de esponxas diferentes, separáronse e reconstruíronse cada unha por conta propia. O que nos demostra que, dalgún xeito, se recoñecen.
O Atlántico norte europeo é unha das rexións do mundo con maior riqueza na variedade de esponxas. Na ría hai moitos tipos diferentes, aquí incluímos só algúns dos que atopamos con máis frecuencia, aínda que na parte final temos unha xanela de diapositivas para observar fotografías de moitos máis tipos. Adoitan ter cores rechamantes e poden adoptar diferentes formas e tamaños para adaptarse a diferentes ambientes. Son relativamente fáciles de identificar e diferenciar doutros animais, xa que o seu corpo é poroso. Non obstante, salvo algún tipo moi característico, é difícil distinguir un do outro e adoita ser necesario un estudo co microscopio para establecer a especie.
Son moi abundantes nas nosas augas e contribúen de maneira importante a colorear os nosos fondos, especialmente ás esponxas incrustantes que se espallan polas rochas, xa que precisan un substrato relativamente duro onde medrar. Aínda que as rochas adoitan ser a superficie máis usada, tamén viven fixándose nas algas ou nas cascas e cunchas doutros animais e hainas que desenvolven rizomas (raíces febles) para ancorar na area. Para establecerse, prefiren zonas onde hai un certo grao de corrente que facilite a súa filtración e con baixos niveis de sedimentación, xa que, se houbese moita cantidade, atoaría as súas canles internas. Esta é a razón pola que normalmente prefiren paredes verticais de rocha e, por iso, debemos ter coidado de non levantar demasiado a area cando nadamos preto delas.
Mais a importancia das esponxas vai alén das cuestións estéticas. A nivel global, realizan importantes funcións no equilibrio do ecosistema mariño, dado que as súas estruturas axudan a modelar e estruturar os ambientes bentónicos (dos fondos) e, debido á súa natureza, actúan como filtros biolóxicos que moven os nutrientes e "limpan" detritos.
Pero tamén xogan roles importantes a menor escala, en función das relacións que establecen no medio mariño. Contribúen ao equilibrio da biodiversidade a través da súa competencia, a maior loita das esponxas é polo espazo, competindo entre elas ou con algas e outros animais que tamén viven ocupando a superficie das rochas, como os briozoos ou os cnidarios. Como precisan menos luz para desenvolverse que as algas, a partir dos 10 m. de profundidade son máis abundantes que estas, mentres que neses primeiros metros son as algas as que gañan a partida.