ALGAS

É difícil imaxinar a importancia das algas na nosa vida. Grazas á súa fotosíntese, son os principais produtores de osíxeno no planeta, xerando máis da metade do aire que respiramos, e almacenan grandes cantidades de CO2 tanto do mar como da atmosfera. Esta actividade, vital para o equilibrio do planeta, é feita, especialmente polas algas microscópicas que forman parte do plancto. Ademais, as algas son unha parte clave no equilibrio da biodiversidade mariña, xa que, ao xerar materia orgánica a partir da luz solar, son os produtores primarios de alimento nestes ecosistemas.

As algas son realmente organismos moito máis diversos do que pensamos e distribúense en grupos que evolucionaron de xeito totalmente independente uns dos outros. Poden ocupar calquera ambiente que lles proporcione luz e auga suficiente para desenvolverse, converténdose nun dos organismos dominantes no medio acuático, con máis de 25.000 especies diferentes. Mesmo colonizaron a neve, nos hábitats polares e alpinos hai rexións que presentan o fenómeno da "neve rosa", que se produce cando o branco normal da neve é substituído polo rosa intenso que proporciona unha microalga adaptada a vivir en ambientes moi fríos, Chlamydomonas nivalis.

No Atlántico dominan os fondos rochosos ata 25-30 m (máis alá, con algunhas excepcións, non hai luz suficiente para vivir), sendo moi abundantes nos primeiros 10 m. Hainas pouco de lonxevas, que seguen ciclos de rexeneración anuais, outras crecen apenas na estación máis favorable polas temperaturas e despois entran nunha especie de "hibernación". Algunhas, en cambio, son perennes e viven desde hai decenas de anos. 

Como seres que realizan a fotosíntese, un dos factores clave para o seu desenvolvemento é a luz. A cantidade de luz e o tipo de radiación que chega varía segundo a profundidade, xa que a medida que mergullamos algunhas cores do espectro desaparecen. A primeira cor que se "perde" é o vermello, seguido, un pouco máis abaixo, polos laranxas e amarelos, de xeito que o azul e o verde dominan finalmente. Na nosa ría, debido á riqueza do plancto, as radiacións azuis son absorbidas antes e predomina o verde.

Dependendo do tipo de algas, necesitan absorber unhas radiacións máis que outras, o que fai que busquen un lugar onde instalarse e crecer en función deste factor: PUNTO DE COMPENSACIÓN.

Ademais, a cor que percibimos nelas corresponde á radiación que non absorbe, por exemplo, as algas verdes non absorben ondas verdes senón que captan intensamente ondas vermellas, por iso precisan estar en lugares menos profundos para recibilas. Pola súa banda, as algas vermellas non absorben as ondas vermellas, senón verdes e xeralmente viven a maior profundidade.

Así, aproximadamente, podemos establecer a distribución das algas nno fondo dependendo da súa profundidade: TEORÍA CROMÁTICA DAS ALGAS: onde as rexións máis superficiais son especialmente adecuadas para as algas verdes, máis abaixo estarían as algas pardas e , finalmente, as vermellas.

Na ría, a zona intermareal acolle moitas algas verdes, como a leituga de mar, que adoita vir acompañada de bochos e "algas azuis". Nas augas máis superficiais, ata os primeiros 10 metros, é onde atoparemos unha maior variedade de especies. Os planchíns, os ramallos, as algas de arpón e as laminarias, entre outros, dominan os espazos rochosos. A maiores profundidades, tamén abundan as algas pardas, como laminaria e sargassum, e as algas vermellas duras, como o maerl.

Debido a que a absorción de ondas de luz no mar é bastante estable, a profundidade axúdanos a localizar algunhas unhas algas ou outras a diferentes niveis, pero por que atopamos algunhas especies nunha zona costeira e outras predominan noutros lugares? Aquí entraría outro factor clave, a temperatura. Esta inflúe nos factores metabólicos e reprodutivos, determinando a distribución xeográfica das especies. Así, dependendo de se falamos de latitudes máis ao norte ou ao sur, a temperatura varía e, con ela, a especie que veremos. O cambio climático está a elevar a temperatura media do mar, desviando e/ou facendo desaparecer moitas especies dos seus lugares orixinais (algo moi preocupante, como veremos, con "especies clave" como a laminaria).

O outro factor a considerar é o substrato, agás casos moi especiais como os sargazos, que poden flotar libremente, ou o maerl, que se establece nos fondos sen soporte, as algas precisan unha superficie dura na cal ancorar para manter unhas condicións de luz estables. O lugar máis común para atopalas son as rochas, pero tamén lles valen as estruturas artificiais (peiraos, cordas,...), outros animais (espirógrafos ou centolas) ou outras algas (pequenas algas vermellas adoitan crecer nos longos talos das grandes. Algas pardas).

Tamén cómpre mencionar que establecen relacións de simbiose. O exemplo máis común na ría é o das algas zooxantelas que viven no interior dos tentáculos das anémonas comúns (Anemonia viridis), dándolles a característica cor verdosa con puntas rosas que presentan algúns exemplares.

Para simplificar a complexa clasificación destes organismos, só falaremos de algas pluricelulares de suficiente tamaño para poder velas tanto nas inmersións e snorkel como na praia, e distinguiremos tres tipos básicos segundo a coloración que adoitan presentar, aínda que, como veremos, nin sequera este criterio vale para a todas as algas.